Przejdź do głównej treści

Muzeum Narodowe w Poznaniu

Close
A A A

Chrystus na osiołku, 1493–1494, warsztat Erhartów, Ulm

Chrystus na osiołku to jeden z najcenniejszych eksponatów Galerii Sztuki Średniowiecznej. Nawiązuje do biblijnej sceny tryumfalnego wjazdu Chrystusa do Jerozolimy, poprzedzającego misterium paschalne. Wydarzenie to opisane jest na kartach wszystkich czterech Ewangelii. Tłum, na wieść o przyjeździe Jezusa, wyszedł Mu na spotkanie z gałązkami palmowymi. Na pamiątkę tego wydarzenia niedzielę poprzedzającą Wielkanoc, nazywamy w tradycji chrześcijańskiej – Niedzielą Palmową.

Rzeźby takiego typu, jak Chrystus na osiołku, miały swoje konkretne zastosowanie w uroczystych procesjach przy kościołach parafialnych – noszono je lub ciągnięto (za pomocą platformy wyposażonej w koła) i wprowadzano do świątyni, przedstawiając tym samym wydarzenia opisane w Ewangelii. Nierzadko wykorzystywano je w pozaliturgicznych misteriach wielkanocnych w formie rekwizytu czy wręcz w zastępstwie aktora. W niektórych miejscowościach w Polsce (np. w Tokarni czy Szydłowcu) tradycja ta jest nadal żywa.

Choć znane są wcześniejsze realizacje „osiołka palmowego”, to motyw ten na dobre zagościł w sztuce na przełomie XII i XIII w., a szczególną popularność zyskał u schyłku średniowiecza na terenach południowoniemieckich (w Szwabii, Frankonii i Bawarii). Stamtąd właśnie pochodzi nasza rzeźba. Badania łączą obiekt z warsztatem Erhartów – czołowych twórców rzeźby późnogotyckiej (koniec XV w.) aktywnych na terenie Szwabii.

Autor tekstu: Kinga Sibilska