Przejdź do głównej treści

Muzeum Narodowe w Poznaniu

Close
A A A
Aktualności

Konserwacja w muzeum

Eklektyczna rama do portretu Izabeli z Lasockich Ogińskiej Jana  Chrzciciela Lampiego (nr inw. MNP Mp 403)

Portret Izabeli z Lasockich Ogińskiej pędzla Jana Chrzciciela Lampiego  datowany na ok. 1773 r. pozostający dotąd w zbiorach magazynowych, trafił do Pracowni Konserwacji Malarstwa MNP w celu przeprowadzenia porównawczych badań technologiczno-konserwatorskich dotyczących warsztatu artysty oraz wyeksponowania obrazu w Galerii  Sztuki Polskiej XVIII-poł. XX w. Niezbędne zabiegi przygotowujące portret do wystawienia zostały przeprowadzone przez konserwatorkę Agnieszkę Rękawek.

Gruntownej zmiany wymagała natomiast  oprawa – dotychczasowa, nieoryginalna  rama, o zbyt prostym, niepasującym do obrazu,  profilu. W porozumieniu z kustoszem galerii dr Marią Gołąb, renowatorzy z Pracowni Konserwacji Ram i Pozłotnictwa, Ewa Maliczak – Jarosik i Wiesław Piechel, zaproponowali oprawienie obrazu w ramę historyczną, pochodzącą ze zbiorów magazynowych Muzeum Narodowego w Poznaniu. Eklektyczna, XIX-wieczna rama rzeźbiona wyłącznie w drewnie, bez zastosowania detali z mas sztukatorskich,  ujmuje interesującym snycerskim opracowaniem formy. Taki sposób opracowania ramy jest  wyjątkowy w zbiorach naszego muzeum. W pierwotnej dekoracji powierzchni zastosowano kontrast  zestawienia fragmentów pokrytych złotem płatkowym  w technice „na  poler” z detalami opracowanymi srebrem w technice „na mat”. Całość ramy pokryta była dodatkowo laserunkiem, który harmonijnie scalał  i tonował  jej barwę.

Aby potwierdzić  wstępne datowanie ramy na drugą połowę XIX wieku, w Pracowni Badań Technologiczno– Konserwatorskich, poddano ją badaniom mikrochemicznym, które przeprowadziła Gaja Gąsecka. W składzie oryginalnej zaprawy zidentyfikowano  biel barytową (BaSO4). Obecność tego pigmentu pozwala z dużym prawdopodobieństwem określić  czas powstania obiektu, bowiem jego odkrycie nastąpiło w roku 1830, a szerokie zastosowanie, także jako wypełniacza do zapraw,   po roku 1850.

Stan zachowania ramy pod względem technicznym nie był dobry. Przy wstępnych próbach dopasowywania do obrazu uwidoczniły się znaczne deformacje i krzywizny konstrukcji. Znaczące były także ubytki  formy snycerskich ornamentów. Dopasowanie ramy do portretu Izabeli Ogińskiej wymagało przeprowadzenia wielu trudnych zabiegów konserwatorskich, których zasadniczym celem było przywrócenie właściwych kątów światła ramy i rekonstrukcja ornamentów narożnikowych. Założeniem głównym  było jednak ocalenie zachowanych historycznych detali snycerskich oraz dekoracji barwnej.

 


rama w trakcie konserwacji

W kolejnym etapie prac, wykonano scalenie kolorystyczne przetarć zachowanej warstwy pozłoty, a w miejscach rzeźbiarskich uzupełnień, zrekonstruowano złocenia w pierwotnej technice „na poler” i „na mat”. Końcowym działaniem było nałożenie  patyny scalającej wszystkie rekonstrukcje i uzupełnienia. W efekcie można stwierdzić, że charakter ramy, jej dekoracja snycerska, rodzaj opracowania pozłotniczego dobrze  harmonizują z obrazem, tworząc jednorodną estetycznie całość.

Obraz i rama  po konserwacji. Ewa Maliczak –Jarosik i Wiesłw Piechel, , z  PKRam i Pozł. MNP,
autorzy prac konserwatorskich przy ramie.