Przejdź do głównej treści

Muzeum Narodowe w Poznaniu

Close
A A A

Medal Łukasz Górka, 1571 (odlew XIX-wieczny), artysta nieokreślony, srebro, lany, śr. 42 mm, waga 28,44 g, Muzeum Narodowe w Poznaniu, MNP GN E 1281

  

 

Medal ten należy do grupy nadzwyczaj rzadkich medali prywatnych z najwcześniejszego okresu rozwoju medalierstwa w Polsce. Na awersie wyobrażono popiersie Łukasza Górki III, wojewody poznańskiego, kaliskiego, łęczyckiego i brzesko-kujawskiego, na stronie odwrotnej widzimy zagadkowy, podtrzymywany przez cztery dłonie monogram, podano również wiek portretowanego – 39 lat. Monogram wyjaśniono dzięki porównaniu opisywanego medalu z innym, wykonanym około roku 1570 przez Valentina Malera, na którym również pojawia się podobizna Łukasza Górki (w zbiorach Staatliche Kunstsammlungen w Dreźnie). Okazało się, że litery H V V to najpewniej skrót sentencji Honoris vestibulum virtus (Cnota przedsionkiem czci), pojawiającej się na medalu drezdeńskim, a która – jak zauważyła wybitna badaczka medali Maria Stahr – „wyraża przekonanie, że cześć można osiągnąć drogą cnoty”. Szczegóły techniczne wykonania medalu ze zbioru poznańskiego każą zastanowić się, czy rzeczywiście pochodzi on z XVI stulecia. Maria Stahr uważa go za wyrób XIX-wieczny, powstały na fali wzmożenia kolekcjonerstwa monet i medali, szczególnie pamiątek związanych z dziejami zniewolonego kraju. Nie wiemy jednak na pewno, czy nie istniał zagubiony dzisiaj oryginał.