Przejdź do głównej treści

Muzeum Narodowe w Poznaniu

Close
A A A

 Sto dukatów koronnych, czyli studukatówka koronna Zygmunta III Wazy z 1621 r.,

 

jest najbardziej niezwykłą polską monetą wszech czasów. W chwili powstania była największą złotą monetą w historii mennictwa europejskiego. Ma średnicę niemal 70 mm i wagę około 350 g. Dopiero osiem lat później analogiczną sztukę wybito pod stemplem cesarza Ferdynanda III Habsburga. Na awersie monety został umieszczony portret króla, na rewersie herby przynależnych mu królestw: Rzeczypospolitej Obojga Narodów oraz Szwecji. Niektórzy uznają to dzieło za medal, ponieważ nie ma określonej wartości ani znaków odpowiedzialnego za emisje pieniądza urzędnika – podskarbiego koronnego. Studukatówka niewątpliwie należy do najświetniejszych okazów europejskiej sztuki menniczej. Jej autor, młodo zmarły Szwajcar Samuel Ammon, podpisał swoje dzieło w sposób bardzo dyskretny aż pięciokrotnie. Zarówno w majestatycznym portrecie władcy jako dowódcy, jak i na stronie odwrotnej przeznaczonej na znaki herbowe i tytulaturę, widać rękę mistrza. Wszystkie elementy kompozycji, także prawie niewidoczne gołym okiem detale, składają się na przemyślany ciąg znaczeń zaczerpniętych z ikonografii władcy idealnego. Tu całość zapewne ma służyć upamiętnieniu zwycięstwa wojsk polskich nad stutysięczną armią turecką pod Chocimiem na Ukrainie. W zbiorach polskich znajdują się dwie studukatówki: jedna w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie, druga – posiadająca znaczne ślady użytkowania w roli pieniądza obiegowego, jest przechowywana w zbiorach Zamku Królewskiego na Wawelu. Na wystawie eksponowana jest dwustronna kopia wykonana na podstawie egzemplarza z Muzeum Narodowego w Krakowie. (MNK VII-K-1 (awers), MNP VII-K-2 (rewers)