Przejdź do głównej treści

Muzeum Narodowe w Poznaniu

Close
A A A

Talar koronny medalowy z 1636 r.

 

 

pochodzący z mennicy bydgoskiej jest mistrzowskim popisem kunsztu Jana Höhna starszego (1607–1664) należącego do trójki najwybitniejszych barokowych medalierów pracujących dla Gdańska i polskich królów z dynastii Wazów. Realistyczny popiersiowy portret Władysława IV na awersie doskonale oddaje powagę królewskiego majestatu. Ciekawym zabiegiem jest wysunięcie dolnej partii poza otok oraz silne przybliżenie skierowane na maszkarona z głową lwa. Talar cechuje charakterystyczny dla medali wysoki, plastyczny relief. Na rewersie umieszczono niestandardowy wielopolowy herb w owalu, w którym w polu serdecznym umieszczono godła rodowe Władysława IV: ojczyste Waza, czyli Snopek i macierzyste Pas Habsburgów – po matce Annie Habsburżance. Uwagę zwracają woluty małżowinowe służące oryginalnemu wyeksponowaniu zawieszonego na wstędze łańcucha Orderu Złotego Runa z kunsztownie oddanym znakiem orderowym w postaci skóry baranka, z głową zwróconą w prawo i widocznymi czterema nogami. Ówczesne talary medalowe, w przeciwieństwie do zwykłych, służacych do wielkiego handlu, ze względu na swój charakter przede wszystkim podarunkowy znacznie różniły się wagą. Srebrny talar znany w mennictwie europejskim od 1484 r. miał być odpowiednikiem złotego dukata. Pierwszy polski nieobiegowy talar o charakterze medalowym wybito pod stemplem Zygmunta I Starego w 1533 r. W Wielkopolsce pod zaborem pruskim służył za monetę powszechnego obiegu do roku 1871, gdy został zastąpiony marką niemiecką. Wielowiekowe istnienie i stabilność wartości odzwierciedla przysłowie: ostrożnie i wedle miary szafuj słowa i talary. Egzemplarz pochodzi ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie. (MNK VII-P-13 699)