Przejdź do głównej treści

Muzeum Narodowe w Poznaniu

Close
A A A

Talar koronny Zygmunta III Wazy z 1614 r.

 

 

należy do najpiękniejszych polskich monet. Na awersie widzimy starannie opracowane popiersie króla z odkrytą głową, rurkowaną stojącą krezą i w zbroi finezyjnie dekorowanej wicią roślinną. Rewers ukazuje pięciopolowy herb panującego pod koroną królewską, otoczony łańcuchem Orderu Złotego Runa ze znakiem orderowym w postaci skóry baranka. Stemple do numizmatu, sądząc po stylu wykonania, rytował żyjący w latach 1580–1653 wysoko ceniony śląski medalier Hans Rieger. Przy użyciu tych stempli wybito w ciągu kilku lat ponadto: talar podwójny, trzy różne srebrne klipy (czyli monety wybite na kwadratowej płytce) oraz numizmaty złote: półportugał, portugał i monetę o wartości dwóch portugałów, czyli 20 dukatów. O nieobiegowym, raczej pamiątkowym i podarunkowym przeznaczeniu monety może świadczyć brak uwierzytelnienia znakiem – godłem lub herbem – podskarbiego oraz wysokiej jakości kompozycja medalierska i rzadkość wszystkich wybitych tym stemplem numizmatów, niezależnie od użytego kruszcu. Drobną wadą jest omyłka w dacie wybicia, w której brak pierwszej cyfry. Wyjątkowej urody portretowi monarchy w stylu rex armatus, czyli władcy jako zwycięskiego wodza, towarzyszy tytulatura pana najrozleglejszych ziem w Europie: „Zygmunt III, z Bożej Łaski Król Polski i Szwecji, Wielki Książę Litewski, Ruski, Pruski Mazowiecki, Żmudzki, Inflancki”, którego wojska zajęły moskiewski Kreml i rzuciły na kolana cara Wasyla IV Szujskiego i jego braci. Egzemplarz pochodzi ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie. (MNK VII-P-13 565)