Zamek w Gołuchowie – ponad wszystko muzeum

Dziedziniec Zamku w Gołuchowie nie zawsze wyglądał tak, jak widzimy go teraz. W XVI wieku, za czasów Leszczyńskich, połączenie budynków dworu obronnego i rezydencji na planie zbliżonym do trapezu poskutkowało powstaniem po środku niewielkiego dziedzińca wewnętrznego. Leszczyńscy zamieszkiwali siedzibę niemal do końca XVII wieku, a następnie rozpoczął się okres nieustannego zmieniania się właścicieli Gołuchowa. Zamek utracił funkcję głównej rezydencji, a zaniedbana siedziba magnacka, stała się celem wypraw romantyków. Zamek zwiedzano, szkicowano, opisywano, a malownicza ruina skłaniała do refleksji o dawniej toczonym tu życiu.

Przełom nastąpił w XIX wieku, kiedy zamek stał się własnością Jana Kantego Działyńskiego i Izabeli z Czartoryskich Działyńskiej. Izabela w listach do ojca pisała: „Gołuchów wygląda jak siedziba niedużej kasztelanii w Średniowieczu po ataku i złupieniu”. Podjęto decyzję o przebudowie zamku. I tak czteroskrzydłowy budynek z wieżami, poprzez likwidację jednego skrzydła, przekształcono w otwarte na park założenie trójskrzydłowe.

…

_{Zdobienia schodów na dziedzińcu zamku, fot. MNP.}

Schody jak z Florencji

Obecnie, przechodząc przez budynek bramny, roztacza się przed nami widok otwartego na park dziedzińca. Liczne podróże Działyńskich oraz inspiracje zamkami znad Loary stworzyły miejsce kunsztownie zaprojektowane przez architektów i artystów, działających na zlecenie hrabiny Izabeli.

Na dziedzińcu wzrok przykuwa przede wszystkim loggia o sześciu arkadach, powyżej której można zobaczyć głowy cesarzy rzymskich, pochodzące z jednego z francuskich zamków. Charakterystycznymi elementami loggii są dwie mozaiki z barwnego marmuru.

Pierwsza, wyobrażająca przykucnięte jelenie, pochodzi ze Sieny, natomiast druga ukazuje postać Ateny i została nabyta w Neapolu przez hrabiego Jana. Schody, prowadzące na loggię, to kopia schodów z muzeum pałacu Bargello we Florencji.

…

_{Schody do loggii na dziedzińcu zamku, fot. MNP.}

Scena wydarzeń kulturalnych i kadrów filmowych

Historia Gołuchowa i jego mieszkańców została symbolicznie zapisana w sentencji widocznej nad wyjściem z dziedzińca, która głosi: „Z woli Bożej powstają, upadają i znowu się podnoszą domy i królestwa”. Dziedziniec współcześnie nie ogranicza się już wyłącznie do swojej pierwotnej, reprezentacyjnej funkcji. Choć nadal stanowi przestrzeń podkreślającą historyczny charakter rezydencji, pełni również rolę ważnego ośrodka wydarzeń kulturalnych. Organizowane są tu koncerty i spektakle teatralne, które przyciągają zarówno mieszkańców regionu, jak i turystów.

Dzięki swojej wyjątkowej architekturze, dziedziniec stał się także atrakcyjnym planem filmowym. Jego renesansowy charakter oraz malownicze otoczenie sprawiają, że idealnie nadaje się do realizacji produkcji historycznych i kostiumowych. Nakręcono tu wiele znanych filmów i seriali, wśród których warto wymienić „Królową Bonę”, „Rycerzy i Rabusi”, „Hrabinę Cosel” oraz „Akademię Pana Kleksa”.

…

_{Ława przyścienna, fot. MNP.}