17 czerwca 2026 roku, w Muzeum Dialogu Kultur w Kielcach, a dokładniej w Pracowni Digitalizacji, odbyło się spotkanie warsztatowe dla przedstawicieli mediów oraz miłośników fotografii i sztuki, poświęcone prezentacji możliwości nowoczesnego sprzętu do digitalizacji zbiorów, zakupionego w ramach programu unijnego FERC, na potrzeby realizacji projektu www.wmuzeach 2.0

Każde muzealne dzieło skrywa historię zapisaną nie tylko w obrazie, ale również w fakturze, kolorze, detalach i śladach czasu. Dziś dzięki nowoczesnym technologiom możliwe staje się zachowanie tych niezwykłych świadectw kultury z precyzją niemal niedostrzegalną dla ludzkiego oka.

Podczas spotkania, koordynatorzy i osoby zaangażowane w projekt opowiedzieli o kulisach swojej pracy — od przygotowania i właściwego zabezpieczenia obiektów muzealnych, przez proces fotograficznego odwzorowania dzieł, aż po wykorzystanie specjalistycznych urządzeń, pozwalających na niezwykle dokładną rejestrację każdego detalu zbiorów. Uczestnicy mogli zobaczyć, jak współczesna technologia wspiera ochronę dziedzictwa kulturowego i otwiera nowe możliwości udostępniania muzealnych kolekcji przyszłym pokoleniom.

W wydarzeniu wzięli udział:

prof. dr hab. Robert Kotowski – dyrektor Muzeum Narodowego w Kielcach;

dr Magdalena Klamka – zastępca dyrektora Muzeum Narodowego w Kielcach, zastępca kierownika projektu;

Joanna Kaczmarczyk – zastępca dyrektora Muzeum Narodowego w Kielcach, koordynator zadania 2 „Opracowanie merytoryczne obiektów i przygotowanie treści do publikacji”;

Piotr Hnidan – kierownik projektu w Muzeum Narodowym w Kielcach;

Ewa Jakubowska-Smagieł – ogólnopolski kierownik projektu;

Dr Małgorzata Stępnik – kierownik Działu Digitalizacji w Muzeum Narodowym w Kielcach, koordynator zadania nr 3 „Digitalizacja obiektów 2D wraz z przygotowaniem obiektów”, koordynator zadania „Digitalizacja technikami zaawansowanymi 2D i 3D”;

Katarzyna Kowalska – koordynator zadania „Działania informacyjno-promocyjne”;

oraz przedstawiciele mediów i pasjonaci sztuki.

Koordynatorki obszaru „Działania informacyjno-promocyjne” z muzeów realizujących projekt:

Urszula Kinder –  Muzeum Narodowe w Kielcach

Justyna Woźniak –  Muzeum Narodowe w Lublinie

Katarzyna Trawińska – Muzeum Narodowe w Poznaniu

Paulina Konarzewska – Muzeum Zamkowe w Malborku

_{Koordynatorki obszaru „Działania informacyjno-promocyjne”}

TECHNIKA FOTOGRAFII 2D

Do wykonywania dokumentacji w tradycyjnej technice fotografii 2D Muzeum zakupiło w projekcie profesjonalne wzorniki kolorów, które umożliwiają wnikliwą analizę kolorystyczną i jakościową wykonywanych zdjęć. Dzięki temu kolory na cyfrowym obrazie niemal idealnie odwzorowują oryginał, a cała seria fotografii zachowuje tę samą kolorystykę. Tak przygotowane pliki cyfrowe będą wartościowym materiałem badawczym przez dziesięciolecia. Muzeum również zakupiło nowe profesjonalne aparaty cyfrowe, średnioformatowe wyposażone w światłoczułe matryce o najwyższych parametrach, szereg obiektywów,  wysokiej klasy lampy błyskowe i wiele potrzebnych specjalistycznych akcesoriów do wykonywania zdjęć w studio fotograficznym. Pracownia wzbogaciła się o wysokiej klasy stacje graficzne z profesjonalnymi monitorami, powiększyła przestrzeń dyskową na przechowywanie archiwum plików cyfrowych.

Część muzealiów zostanie zdigitalizowana przy użyciu zaawansowanych technik fotograficznych, do których Muzeum zakupiło specjalistyczne oprogramowania. W projekcie wmuzeach2.0 (realizowanym w ramach programu FERC) wykorzystuje się kilka technik dokumentacji cyfrowej:

METODA RTI

To technika, która pozwala stworzyć interaktywny obraz obiektu, na którym wirtualnie możemy zmieniać kierunek oświetlenia już po wykonaniu zdjęcia. Model RTI to wynik złożenia od 30 do 80 zdjęć, które każde doświetlone jest z innej strony, dzięki temu możemy dostrzec ekstremalnie płytkie rytowania, zadrapania czy pęknięcia na obiektach. Muzeum do tej techniki zakupiło specjalistyczne urządzenie z oprogramowaniem, które umożliwi wykonanie tego typu dokumentację fotograficzną.

TECHNIKA GIGAPIXEL

W ramach projektu wykorzystywana będzie również technika gigapixel, pozwalająca na tworzenie cyfrowych odwzorowań dzieł sztuki o ekstremalnie wysokiej rozdzielczości, co umożliwi oglądanie najdrobniejszych detali niewidocznych gołym okiem. Obraz gigapixelowy to zdjęcie o ekstremalnie wysokiej rozdzielczości, składające się z co najmniej miliarda pixeli. Powstaje w wyniku połącznia kilkudziesięciu a czasem kilku tysięcy zdjęć.

Portal wmuzeach.pl wykorzystuje obrazy gigapixelowe, aby umożliwić internautom oglądanie najcenniejszych obrazów i tkanin z bliska, z zachowaniem fotorealistycznej ostrości. Do tej techniki Muzeum również zakupiło specjalistyczny sprzęt fotograficzny, który  wraz z połączeniem z aparatem cyfrowym pozwoli na bardzo stabilne i precyzyjne wykonywanie tylu fotografii dzieła sztuki.

W najbliższej przyszłości wykonana zostanie dokumentacja 3D wytypowanych do projektu obiektów przestrzennych.

TECHNIKA 3D

Technika 3D w procesie digitalizacji polega na precyzyjnym przenoszeniu geometrii, wymiarów oraz tekstury fizycznych obiektów do formy cyfrowej. Pozwala na pokazanie pełnej bryły zdigitalizowanego obiektu, dokładnej jego formy w postaci modelu trójwymiarowego. Technika ta umożliwia udostępnienie zbiorów muzealnych w formie interaktywnych modeli online, eliminując konieczność fizycznego kontaktu z delikatnym oryginałem. Do tej techniki Muzeum planuje również zakupić skaner 3D, dzięki któremu w przyszłości będzie mogło wykonywać podobne realizacje.

A przy tym wszystkim jednocześnie prowadzone są prace przygotowawcze – ekipa fotografów z działu Digitalizacji cały czas poszerza wiedzę na temat nowych technik, korzystając z zaplanowanych i częściowo zrealizowanych szkoleń, uczestnicząc w konferencjach i warsztatach oraz konsultacjach z partnerami.