Anna Krzymańska. Medale i plakiety

Od 25 września 2026 r. do 10 stycznia 2027 r. w Muzeum Sztuk Użytkowych w Zamku Królewskim w Poznaniu prezentowana będzie wystawa twórczości wybitnej poznańskiej rzeźbiarki Anny Krzymańskiej w zakresie drobnego reliefu.

Drobny relief to zarówno medale, jak i plakiety, a także „reliefy”, tak nazywane i traktowane jako odrębna kategoria przez samą artystkę, stojące na granicy pomiędzy plakietą a rzeźbą, charakteryzujące się względną płaskością, ale wyraźnie dążące do monumentalności.

Eksponowane obiekty obejmują wszystkie okresy jej twórczości i obrazują pełen katalog stylów artystycznych, jakie uprawiała w ciągu swojej kilkudziesięcioletniej działalności.

_{Anna Krzymańska, 1973, fot. Z. Ratajczak}

_{Anna Krzymańska, lata 70., fot. Teresa Fitzner}

Na wystawie pokazane zostanie blisko 270 dzieł. Będą to plakiety i medale odlewane w brązie oraz modele gipsowe, a także projekty rysunkowe medali, które nie zostały zrealizowane.

Dodatkowo ekspozycję wzbogaci pięć rzeźb wolnostojących artystki, znajdujących się w zbiorach Galerii Sztuki Współczesnej Muzeum Narodowego w Poznaniu.

Jest to pierwsza tak duża wystawa medali i plakiet Anny Krzymańskiej.

_{Anna Krzymańska, „Czas”, MNP GN H 1598}

_{Anna Krzymańska „Maria Dąbrowska”, MNP GN H 1595}

_{Anna Krzymańska, „Ocean”, MNP GN H 1577}

Między monumentem a małą formą

Na początku kariery małe formy traktowała jako „wabiki” mające przyciągnąć zleceniodawców zainteresowanych rzeźbą monumentalną. Choć wielkie realizacje były jej pierwszą, nigdy niewygasłą miłością, zamówień publicznych nie pojawiało się wiele. Co gorsza, te zakwalifikowane do realizacji były często poddawane urzędniczej „obróbce”, co drastycznie ingerowało w pierwotny zamysł autorki.

To doświadczenie sprawiło, że Krzymańska zaczęła traktować małe rzeźby jako przestrzeń w pełni osobistą. Tworzyła je dla czystej przyjemności, bez oglądania się na panujące mody, trendy i zewnętrzne naciski. Ta naturalna skłonność do kameralnej formy otworzyła jej bezpośrednią drogę do świata medalierstwa.

^{Anna Krzymańska na placu zabaw w Słupii Wielkiej, 1970 r.}

_{Przy jednej ze swoich rzeźb plenerowych, lata 60.}

_{Anna Krzymańska, lata 70., fot. J. Nowakowski}

Narodziny medalierki

Początek lat 70. przyniósł eksplozję twórczą. Choć nadal tworzyła rzeźby i reliefy ceramiczne, jej uwaga przeniosła się na medalierstwo. W 1971 roku Anna Krzymańska wykonała ikonicznego Skrzypka, inspirowanego amatorską grą jej ojca. Aż do końca lat 80. tworzyła kilkanaście prac rocznie.

Wystawie w Muzeum Sztuk Użytkowych towarzyszy publikacja zawierająca wszystkie prace artystki z zakresu drobnego reliefu, znajdujące się w Muzeum Narodowym w Poznaniu, będąca kolejnym tomem katalogu naszych zbiorów.

_{Anna Krzymańska, „Skrzypek”, 1971, MNP GN E 8330}